22 Ağustos 2016 Pazartesi

KAFEİN ve ŞEKER; genel olarak her türlü TÜKETİMİNİZE DİKKAT EDİNİZ!



Her bireyde önemli olan herhangi bir madde ile ilgili DOZ, zaten AŞIRILIKLARINI kontrol etme sıkıntısı yaşayan bireylerde TETİKLENME süreçlerinin sıklık ve etkisini ARTIRABİLİR!

Bazı kahve sevenler kabul etmek istemeyebilir. 2000 yılı başından beri gözlemlediğimiz bir konu sonunda 2013'de DSM-5'e girmişti:

Kafein tüketimi ile deneyim ve gözlemlerimizden; neler olabilir: 

  • Mide kazınması, iç kıyılması ile aşırı beslenme ve kilo,
  • Kalp çarpıntısı panik atak, 
  • Uyku bozukluğu, 
  • Aşırı tuvalete çıkma, aşırı terleme, sinirlerde aşırı duyarlılık, 
  • Depresyon, aşırı hareketlilik, kasılmalar, 
  • Kola ve hazır bazı kahve ve çaylarda ek olarak kontrolsüz aşırı şeker tüketimi
  • Formülü belirsiz bazı kafeinli içeceklerin içindeki bilinmezlerin etki belirsizliği
  • Tatlandırıcı içeren diyet kafeinli içeceklerden kaynaklı diğer sorunlar, 
  • Kan tablosuna olumsuz etki; demir ve kalsiyum emilimini etkilemesi; kansızlık, 
  • Bağımlılık nedeni ile birden kafeinli içecek kesilirse "yoksunluk sendromu"; baş ağrısı, sinirlilik, sersemlik, öfke patlaması vbg kriz durumları..


DEPRESYONU tetikleyebilir.
TİKLERİ artırabilir.
TAKINTILARI derinleştirebilir.
HİPERAKTİVİTEYİ doğrudan arttırır.

Deneyim ve gözlemlerden çıkan sonuçtur. Farklı bir deneyiminiz varsa, iletebilirsiniz.

Derleme ve gözlem aktarımı: Oğuz Demiralp - A. Şükran Demiralp


13 Ağustos 2018, bir akadaşımızın deneyimi:

Herhangi birimiz için genel, ilginizi çekebilir belki. 
Şöyle bir konuşmamız olmuştu bir arkadaşımızla bir kaç yıl önce:
- Henüz sabah içemedim. Başım çatlıyor. Uyanamıyorum.
- Aç karına da mı içersiniz?
- Aç, tok demem, yeter ki içeyim. O olmazsa çalışamam.
- Hiç değilse biraz bi şeyler yeseydiniz 
- Boşverin

Sonra, bir kaç ay önce tekrar karşılaştığımızda:
- Ah sormayın, sindirim sistemimde çok sorun yaşadım. Mide kanserinden şüphelendi doktorlar, tetkikler, endoskopi, vs; hiç bir şey çıkmadı. Sonradan bir doktor kahve, alkol türü vbg içeceklerden aşırı ve aç karına içip içmediğimi sordu. Şimdi artık içmiyorum ve iyiyim.
Yukarıdaki olay, kontrolsüz (bana dokunur mu? demeden) , uygun olmayan koşullarda (aç karına gibi..) ve bağımlılığın sonuçlarından bir tanesi. Bir de aşırı sinirlilik, sabırsızlık, dikkat dağınıklığı, çabuk öfkelenme, vs vs gibi başka sonuçlara da neden olabilir; hele bir de zaten bu sorunlardan çok çekiyorsanız? ayıkla pirincin taşını!
Her içende, yukarıdaki değindiğimiz bazı koşullar nedeniyle de, aynı sonuçlar ortaya çıkmayacaktır elbette. Önemli olan, kişinin kendine uyan DOZ'u; http://bit.ly/2uBZZqc ve koşullarını irdeleyebilmesi.
Sağlıklı günler dilerim.


31 Mayıs 2018:




https://reader.elsevier.com/reader/sd/CDAB5BD2C25C866F9C51B1028A6A1D3A051552C15FCEEB79023011C99608EAD40846D3819BAAD83C5CB44EB8447386A7


Letter to the Editor
Caffeine addiction: Need for awareness and research and regulatory measures







Abstract

Caffeine consumption has been constantly growing in India especially among children and youngsters. Addictive potential of caffeine has long been reported, still there is lack of awareness about caffeine abuse in India. There is an intense need for appropriate public health regulatory measures and awareness about addictive potential & harms related to caffeine. To the best of our knowledge this is first case from India highlighting several important issues with progressive caffeine abuse resulting in dependence leading to physical, psychological, academic and social consequences; psychotic symptoms during intoxication; predisposing factors as impulsivity and novelty seeking traits in pre-morbid personality; psychosis in family; poor awareness of health hazards even among medical professionals. Widely variable caffeine containing products are available but caffeine content or its safety limit is not mentioned on caffeine products in India. Due to harmful consequences, legal availability to children, growing consumption of caffeine products, it is utmost essential to recognize caffeine as addictive substance and impose regulatory measures on sale, advertisement, maximum caffeine content, health consequences and safety limits of caffeine containing products. Further school teachers, parents and medical practitioners need to be made aware of health hazards of caffeine. Caffeine use shall always be enquired from patients presenting with psychiatric complaints. Further research and survey are required on caffeine use and related problems.

Keywords

Caffeine use disorder
Caffeine intoxication
Caffeine related disorders
Stimulant



1. Introduction

Caffeine is psychoactive constituent of various widely available products e.g. Cola, energy drinks, chocolates, tea, coffee, analgesics, etc. It is most widely used (80% population world-wide) psychoactive substance (Silva et al., 2014; Ogawa and Ueki, 2007). In US 61% of general population consumed average 210–238 mg/day (Dews et al., 1999), whereas in UK 25% general population and 50% persons with psychiatric illness consumed more than 500 mg/day (Clementz and Dailey, 1988). A school based survey of 300 Indian students reported 97% adolescents consumed average 98 mg caffeine/day which is higher than used by US adolescents & Canadian recommendations for adolescents (85 mg/day), whereas 6% used more than 300 mg/day which has been considered harmful (Gera et al., 2016).
ICD-10 (1992) recognized caffeine as dependence producing substance (World Health Organization, 1992) and number of studies since 1993 have acknowledged addictive potential of caffeine (Ogawa and Ueki, 2007), whereas DSM-5 (2013) categorized it under conditions for further study (American Psychiatric Association, 2013). Despite of wide recognition, there is relatively lack of research as well as awareness of caffeine abuse in India.

2. Case report

A 23y unmarried male engineering student belonging to middle socioeconomic nuclear family and urban background brought by parents with complaints of coffee use since 5years, tobacco use since 3years, intermittent aggressive and assaultive behavior with inappropriate talking, gesturing and smiling to himself since 15–20 days.
Patient first started regular use of coffee at 18y age to stay awake and study at night while preparing for competitive examination. He would feel alert and concentrate better on studies after having 1.5 g coffee; hence it was not objectionable to his parents. Gradually over next few months, he increased coffee intake to 3–4.5 g/day, and over a year to 10–12 g/day in divided dose (after bed, meals and during studies). After about 2y of coffee use, he started smoking cigarette to get additional high, average 2–3 times/day. He developed insomnia and could sleep one third of previous self. After 5–6 h of previous coffee intake, he would experience withdrawals (dysphoria, irritability, restlessness, craving, mild body ache, drowsiness, fatigued, letharginess) which get relieved after consuming coffee, thus maintaining his coffee intake. He started facing consequences in his academic (missing classes and poor performance) and social life (not enjoying sports and friends). After 3y of use, his self care and appetite deteriorated and started remaining withdrawn inside his room, which made his hostel mates to inform his parents. On being visited by parents, he was found in poor disheveled condition with many empty coffee bottles scattered in his room. Parents consulted many psychiatrists and physicians including at premier institute, but the concerns about excessive coffee intake was neglected and was treated for bipolar affective disorder type II. Despite of parent’s objection he would unable to stop coffee use and started consuming surreptitiously 7.5 gm coffee powder directly with water, easily available to him from shops. He faced minor accidents because of driving bike recklessly after coffee use. Despite of treatment his condition didn’t improve, therefore he discontinued studies and started living at home since past 1.5y. He would threaten his parents and become assaultive if his daily demands for coffee was not fulfilled. With average 30–37.5 g coffee/day, his sleep and appetite got markedly reduced, and since past 15–20 days after 1–2 h of coffee use he would get excessively excited, restless, felt intense warmth, intermittent shouting, dancing and listening loud music, polydipsia, polyuria which would last for 4–5 h. Sometimes during such episodes he would have strange aggressive and staring look, self destructive behavior (burning his hand over gas, cutting his wrist with heated knife), burning his clothes, inappropriate talking to self as if replying or threatening someone, inappropriately gesturing as if fighting with someone in air, wandering away from home and assaultive if interrupted, with fleeting recall for these episodes later. His family history revealed presence of psychosis in grandmother and maternal uncle. His premorbid personality was suggestive of high impulsivity and novelty seeking traits.
He was admitted in psychiatry ward of our institute with diagnosis of caffeine dependence syndrome. Patient was poorly motivated and experienced caffeine withdrawal which was managed symptomatically. Motivational counseling, family intervention and anger management sessions were held. No psychotic symptoms were noticed during ward stay.

3. Discussion

To the best of our knowledge this is first case report from India, highlighting several important issues with progressive caffeine abuse resulting in dependence leading to physical, psychological, academic and social consequences, psychotic symptoms during intoxication, predisposing factors as impulsivity and novelty seeking traits in pre-morbid personality & psychosis in family, poor awareness of health hazards even among medical professionals.
ICD-10 had already categorized caffeine under stimulants other than cocaine, whereas DSM-5 had separated it from other stimulants. The present case met all nine DSM-5 criteria for caffeine use disorder as well as all eleven criteria for stimulant use disorder. Also presence of psychosis during caffeine intoxication was similar to that specified in ICD-10, whereas DSM-5 does not include psychotic symptoms during caffeine intoxication. The present case suggests that caffeine may be included in category of stimulant drugs. Preclinical and neurobiological studies have reported caffeine shares relatively common mechanism of action with other stimulants. Caffeine antagonizes adenosine receptors in striatum and nucleus accumbens leading to either excess dopamine secretion or up-regulation of dopamine receptors (Volkow et al., 2015).
Novelty seeking and impulsive personality traits in present case might have predisposed patient to caffeine use disorder. Novelty seeking trait is associated with low basal dopamine level, therefore heavy caffeine consumption would have increased dopamine level leading to higher salience. Similar explanation might justify higher salience with additional tobacco smoking in present case (Gurpegui et al., 2007). Family history of psychosis might have predisposed to psychosis during caffeine intoxication.
Present case highlights lack of health related awareness among people as well as medical professionals. Regular use has been found to be associated with higher trait anxiety and depression (Richards and Smith, 2016). Caffeine has been linked with higher stress, sleep disturbance, anger, violence and conduct disorder among adolescents (Thakre et al., 2015). Excessive intake may lead to psychological consequences (e.g. anxiety, headache, nausea, restlessness, insomnia, relapse/exacerbation of bipolar and psychosis, withdrawal related fatigability, irritability & drowsiness) as well as physical consequences (e.g. hypertension, cardiovascular, neurological, gastrointestinal and renal problems, overdose death) (Addicott, 2014; Silva et al., 2014; Mitchell et al., 2014; Richards and Smith, 2016).
Studies have reported moderate caffeine consumption (<300 mg/day) is not associated with health related consequences. Rather psychological (e.g. mental alertness, concentration) as well as physical (e.g. vigor, glucose tolerance, diabetes, obesity, parkinsonism, headache, cancer, etc.) benefits have also been reported (Silva et al., 2014; Mitchell et al., 2014).
Tea is considered native to Asian countries (China, Burma, India) and major source of caffeine in India particularly in North-Eastern states (Ghosh, 2013), whereas coffee consumption is though less (but estimated double than US) with 75% from southern states (Kulkarni, 2013). Indian coffee market have grown 80% in past 5 years with 5–6% current annual growth rate (Ghosh, 2013). Coffee bars like Café Coffee Day, Barista, Costa Coffee, Indian Coffee House, etc. have grown enormously, which are becoming popular among youngsters and promoting its sale with attractive advertisements. Widely variable caffeine containing products are available in market.
Currently, caffeine containing products in India do not mention caffeine content or its safety limit. Due to harmful consequences, legal availability to children, growing consumption of caffeine products, it is utmost essential to recognize caffeine as addictive substance and impose regulatory measures on sale, advertisement, maximum caffeine content, health consequences and safety limits of caffeine containing products. Further school teachers, parents and medical practitioners need to be made aware of health hazards of caffeine. Caffeine use should always be enquired from patients presenting with psychiatric complaints. Further research and survey are required on caffeine use and related problems.

References

Addicott, 2014
M.A. AddicottCaffeine use disorder: a review of the evidence and future implications
Curr. Addict. Rep., 1 (2014), pp. 186-192
American Psychiatric Association, 2013
American Psychiatric AssociationDiagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5®)
American Psychiatric Pub. (2013)
Silva et al., 2014
A.C. Silva, N.P. de Oliveira Ribeiro, A.R. de Mello Schier, V.M. Pereira, M.M. Vilarim, T.M. Pessoa, O. Arias-Carrión, S. Machado, A.E. NardiCaffeine and suicide: a systematic review
CNS Neurol. Disord. Drug Targets, 13 (6) (2014), pp. 937-944
Clementz and Dailey, 1988
G.L. Clementz, J.W. DaileyPsychotropic effects of caffeine
Am. Fam. Physician, 37 (1988), pp. 167-172
Dews et al., 1999
P.B. Dews, G.L. Curtis, K.J. Hanford, C.P. O’BrienThe frequency of caffeine withdrawal in a population-based survey and in a controlled, blinded pilot experiment
J. Clin. Pharmacol., 39 (1999), pp. 1221-1232
Gera et al., 2016
M. Gera, S. Kalra, P. GuptaCaffeine intake among adolescents in Delhi
Indian J. Commun. Med., 41 (2016), pp. 151-153, 10.4103/0970-0218.173501
Ghosh, 2013
P. GhoshTea Or Coffee: Which Is India’s National Drink? [WWW Document]
Int. Bus. Times (2013)
Gurpegui et al., 2007
M. Gurpegui, D. Jurado, J.D. Luna, C. Fernández-Molina, O. Moreno-Abril, Gálvez, RPersonality traits associated with caffeine intake and smoking
Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry, 31 (2007), pp. 997-1005
Kulkarni, 2013
M.R. KulkarniCoffee Consumption to Touch 125,000 Tonnes
Bus. Stand., India (2013)
Mitchell et al., 2014
D.C. Mitchell, C.A. Knight, J. Hockenberry, R. Teplansky, T.J. HartmanBeverage caffeine intakes in the US
Food Chem. Toxicol., 63 (2014), pp. 136-142
Ogawa and Ueki, 2007
N. Ogawa, H. UekiClinical importance of caffeine dependence and abuse
Psychiatry Clin. Neurosci., 61 (2007), pp. 263-268
Richards and Smith, 2016
G. Richards, A.P. SmithA review of energy drinks and mental health, with a focus on stress, anxiety, and depression
J. Caffeine Res., 6 (2016), pp. 49-63
Thakre et al., 2015
T.P. Thakre, K. Deoras, C. Griffin, A. Vemana, P. Podmore, J. KrishnaCaffeine awareness in children: insights from a pilot study
J. Clin. Sleep Med., 11 (2015), pp. 741-746
Volkow et al., 2015
N.D. Volkow, G.J. Wang, J. Logan, D. Alexoff, J.S. Fowler, P.K. Thanos, C. Wong, V.Casado, S. Ferre, D. TomasiCaffeine increases striatal dopamine D2/D3 receptor availability in the human brain
Transl. Psychiatry, 5 (2015), p. e549
World Health Organization, 1992
World Health OrganizationThe ICD-10 Classification of Mental and Behavioural Disorders: Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines
World Health Organization, Geneva (1992)


3 Ağustos 2016 Çarşamba

Tourette Sendromu (TS) 'nda Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) Nasıl ve Neye Göre Uygulanır?


                                           Fotoğraf 1



DBS Neye Göre Uygulanır?

27 Ocak 2019'da eklendi:  DBS uygulaması için ideal TS adaylarını tanımlayan evrensel olarak kabul edilmiş bir bilimsel rehber henüz oluşturulamıyor. Çünkü Şu anda, kesin bir cerrahi hedef üzerinde anlaşılmamıştır. Hastalar arası değişkenlik ve komorbiditeler (TS tiklerine eşlik eden durumlar) nedeniyle, çok sayıda hedef kullanılmıştır. Beyinde toplam sekiz - dokuz uygun hedef tespit edilmiştir. (Aşağıda, Fotoğraf 3 - 4)
TS'de DBS için kriterler 
  • DBS TS uygulanacak adaylar DSM V (Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı TS Beşinci Baskı ) deki TS tanısına ağır vokal ve motor tikler ile sahip olmalıdırlar ve bu tikler ayrıntılı ilaç ve davranışsal tedavi çabalarına rağmen önemli bir başarısızlıkla sonuçlanmış olmalıdır(önemli bir iyileşme görülmemiş olmalı!) 
  • DBS disiplinlerarası(multidisipliner) bir ekip tarafından değerlendirildikten sonra, sadece deneyimli DBS merkezlerinde hastalara sunulmalıdır.  
  • Tikler ve ilişkili, eşlikli bozuklukların(komorbiditelerin) işlem(ameliyat) öncesi ve sonrası titizlikle yapılmış sağlam ölçümlerin sonuçları kullanılmalıdır
  • Tikler ve eşlik eden nöropsikiyatrik durumlar uzmanlık standartlarına göre güncel olarak en iyi şekilde tedavi edilmelidir ve tikler sorunun ana nedeni olmalıdırPsikojenik tikler, abartmalar ve hastaymış gibi rol yapmak varsa ortaya çıkarılmalı ve gereği yapılmalıdır. 
  • Taramalar için disiplinler arası bir ekip yaklaşımı kullanılsın diye önceden önerilmiş olan 25 yaş sınırını şartnameden kaldırdık. Yerel etik kurul veya kurumsal inceleme kuruluna 18 yaşından daha genç kişilerin vakalarını ele alırken ve de acil belirtileri(endikasyonları) olan vakalarda danışılmalıdır. 
  • TS hastaları kendine özgü ve karmaşık bir topluluktur ve çalışmalar DBS sonrası kötüleşmeler(komplikasyonlar) açısından daha yüksek bir risk bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bir çok beyin hedefi için başarılar ve başarısızlıklar rapor edilmiştir; ancak en iyi(optimal) cerrahi yaklaşım henüz bilinmemektedir. 
  • TS DBS, hala gelişmekte olsa da, ilaçla tedavisi mümkün görünmeyen ve  çok ağır etkilenen hastaların sadece bir kısmında umut verici bir yaklaşımdır.
Kaynak: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25476818

Psikojenik Hastalık: Çoşkusal / sinirsel stres yaratıcılarından / psikolojik / psikiyatrik bozukluklardan kaynaklandığına inanılan hastalıklara verilen ad; fiziksel bir anormallik / biyolojik bir takım göstergeler yoksa; tıbbi bir sebep YOKsa, bu tanıma girer. Burada psikolojik etmenler KİLİT ROL OYNAR.
Psikomatik Hastalık: tıbbi bir sebep VARken psikolojik etkenler rol oynar; olumsuz psikolojik etkenler kötüleştiricidir.

Çeviri desteği: Mehmet DEMİRALP, 03-08-2016

TS'de DBS kullanımı için önerilen dahil etme ve hariç tutma kriterleri tablosu
Fotoğraf 2
Yale Global Tic Ciddiyet Ölçeği (YGTSS), Rush Video Tabanlı Tic Derecelendirme Ölçeğinde (RVBTS)



TS'de DBS uygulaması ile ilgili 9 farklı hedef: 
Fotoğraf 3

TS'de DBS uygulaması ile ilgili 9 farklı hedef:
Fotoğraf 4
 

Kaynaklar:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4523794/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5039464/


Derleyen: A.Şükran Demiralp, Ağustos 2016 ve Ocak 2019

25 Temmuz 2016 Pazartesi

NEyiz? NEler olabilir; oluyor ve olabilecekler neler?

Ne kadar biliyoruz? 
Nasıl daha çok öğrenebiliriz?....
A.Şükran Demiralp, 26-07-2016

"İnsan sahip olduklarının toplamı değildir, henüz sahip olamadıklarının ve sahip olabileceklerinin bütünüdür." 

 "Man is not the sum of what he has but the totality of what he does not yet have, of what he might have."Psikiyatr Irvin_yalom

".. Gerçeklik deneyimimiz biyolojik yapımızla kısıtlanmış durumda.. Öznel çevre;  umwelt"Sinirbilimci David Eagleman
https://www.ted.com/talks/david_eagleman_can_we_create_new_senses_for_humans?language=tr


16 Temmuz 2016 Cumartesi

FEYNMAN’ın yanılgısı var mı? VARsa, NE olabilir? YOKsa neden YOK?

FEYNMAN’ın yanılgısı var mı? VARsa, NE olabilir? YOKsa neden YOK?

ALINTI: “Ama ne yapıp edip kendimizi kandırmamayı; tam bilimsel bütünlüğe ulaşmayı, hiçbir derste özellikle anlatılan bir konu değildir. Sadece sizin ozmos yolu ile bunu kaptığınızı ümit ederiz.
Halbuki, ilk ilke kendimizi kandırmaMAmızdır. En kolay kandırılacak kişi insanın kendisidir. Kendimizi kandırMAdığımızda diğer bilim insanlarını kandırmamız hiç kolay değildir. Ondan sonra artık herkes kadar dürüst olmanız yeterlidir.

Bilim için zorunlu olmayan, ama inandığım bir şey; bilim insanı olarak diğer insanlarla konuşurken onları yanıltmaMAmız. Size karınızı / kız arkadaşınızı kandırırken ya da buna benzer bir şey yaparken ne yapmanız gerektiğini söylemiyorum. O zaman bilim insanı olmaya çaba sarf etmiyorsunuz, sadece normal bir insan olmaya gayret ediyorsunuz. Bu sorunları size ve inançlarınıza bırakıyorum. Ben özel, ilave bir bilimsel bütünlükten bahsediyorum.  Bu yalan söylemek değildir, ama nasıl yanılmış olabileceğinizi de göstermek için gayret etmektir.“


* Kaynak: Eminim Şaka Yapıyorsunuz Bay Feynman, Richard P. Feynman, Alfa/Bilim

Derleyen A.Şükran Demiralp,
16-07-2016

9 Temmuz 2016 Cumartesi

ROSENHAN DENEYİ ve DSM Tanı Kriterleri ve Dahası

(1) Aşağıdaki yazıda katılMAdığım bir konu: "Kimse iyileşmiş bir kanser hastasını kusurlu olarak görmezken.."; bu ne kadar doğru? Bir kere KANSERLİ olarak etiketlendiyseniz de artık bu etiket ömür boyu üzerinizde kalacaktır! Yani şüpheyle izlenmeye devam edileceksiniz. Bu o kadar da kötü bir şey olmayabilir de.. Kişisine ve onu izleyen uzmanlara da bağlı olarak elbette..

(2) Aklıma takılan ve meraktan çatladığım bir diğer konu ise, bu deneyde şizofreni tanısı alan, aslında ROL YAPAN kişilere ilaç kombinasyonu uygulandı mı???? Bilen varsa beni bu meraktan kurtarırsa, çok sevinirim.

YAZI:
"Psikiyatri Dünyasını 7.5 Şiddetinde Sallayan Sıra Dışı Bir Çalışma:
Psikiyatri tarihinin belki de en çarpıcı deneylerinden biri olan ve "Pat Deneyi" olarak da bilinen "Rosenhan Deneyi", David Rosenhan adlı bir psikiyatrist tarafından yapılıyor.

Rosenhan'ın deneye başlarken cevaplamaya çalıştığı soru ise "Bir kişinin akıl sağlığının yerinde olup olmadığı, akıl sağlığının derecesi kesin olarak anlaşılabilir mi?" sorusu. Kendisi bu konuda bir hayli kötümserdir ve psikiyatri uzmanlarının düşüncelerinin objektif kriterlere dayanmadığını deneylerle kanıtlamaya çalışır.
Peki bu ilginç deney nasıl yapıldı?

Hemen anlatalım. Rosenhan'ın da dahil olduğu ve toplamda üç psikolog, bir psikiyatr, bir öğrenci, bir pedagog, bir ev kadını ve bir ressamdan oluşan sekiz kişi, ayrı ayrı, gaipten sesler işittiklerini söyleyerek bir kliniğe müracaat ederler. Pek tabii ki bu 8 kişinin aslında hiçbir rahatsızlıkları yoktur. Nitekim kliniğe kabul edildikten hemen sonra, bir rahatsızlıkları kalmadığını söylemeleri ve normal davranmaları konusunda anlaşmışlardır ve öyle de yaparlar.
Tam bu noktada çok ilginç bir şey olur ve klinik yönetimi hasta olduklarını düşünerek iddialarını kabul etmez. Israrlı şekilde iyi olduklarını söylemeye devam ederler, fakat en erken çıkan bile klinikte yedi gün kalmak zorunda kalır.
Rosenham çalışmasını burada sonlandırmaz ve devam eder.
Klinikten çıkanlar, aynı iddialarla ve bu sefer farklı isimlerle başka bir kliniğe başvururlar. Grup her seferinde çeşitli sesler duyduklarını iddia ederek başvuru yapar ve bu şekilde toplamda tam 12 tane kliniği ziyaret eder. Hastanelerin ve doktorların kalitesinin deney üzerinde etkili olmadığını göstermek için farklı türde kliniklere başvururlar. Bu klinikler arasında kırsal kesimlerdeki devlet klinikleri, büyük şehirlerdeki üniversite hastaneleri ve bir özel hastane vardır.
Yalancı hastalar da hastaneler gibi, eğitim, meslek, yaş gibi yönlerden birbirlerinden oldukça farklılardır ve tanınma ya da araştırılma riskine karşın takma isimler kullanırlar. Tüm bunlar, deneyin yanlı olmadığını kanıtlamak için yapılır.

İlginç olan şudur ki, bütün klinikler bu 8 kişilik grubun tamamına hastalık teşhisi koyar. Gaipten sesler duyduklarını söyleyerek kliniklere başvuran 8 hastanın tümü, “boş”, “boşluk”, “nafile” gibi sözcüklerin kafalarında tekrarlandığını iddia ederler, ki bu sözcükler David Rosenhan ve ekibi tarafından, varoluşsal bir krizin sinyallerini verdikleri için özellikle seçilmiştir. Gruptan 7 kişiye şizofreni, 1 kişiye manik-depresif psikoz tanısı konduktan sonra tümü hastaneye yatırılır.
Hastaneye yattıkları andan itibaren tamamen “normal” ve uyumlu davranan, artık ses duymadıklarını söyleyen kişilerin hasta olmadıklarına hekimleri ikna etmeleri, ortalama olarak 19 gün sürmüş, bir keresinde kişilerden biri tam 52 gün hastanede tutulmuştur.

İlginçlikler burada da bitmiyor, çünkü klinik yönetimleri asla hastaların iyi olduğuna inanmıyor. Hastaneden taburcu ederken bile "gerileme dönemindeki şizofreni" teşhisi koyarak yolluyorlar. Rosenhan’a göre bu tanı, akıl hastalıklarının iyileştirilebilir olarak görülmediğini gösteriyor; çünkü gerileme durumunda şizofreniye sahip olmak, aklı başında olduğunuz anlamına gelmiyor. Kimse iyileşmiş bir kanser hastasını kusurlu olarak görmezken, tek bir “çeşitli sesler duyma” şikayeti bile bir hastanın hayatı boyunca üzerine yapışacak bir etikete sahip olmasına sebep olabiliyor.

Rosenhan’ın ortaya koyduğu deneyin ilk sonuçları, psikiyatri camiasında büyük tartışmalara sebep oluyor. Öyle ki, ülke genelindeki klinikler deneyin sonuçlarına ateş püskürüyor ve kendilerinin diğer hastaneler gibi bu tarz hataları asla yapmayacaklarını söylüyorlar. Hatta bir hastane yönetimi, David Rosenhan ile iletişime geçerek meydan okuyor ve hastanelerine önceden haber vermeksizin yalancı hastalar göndermesini istiyor.

İddiaları, ilk deneydeki durumun kendi hastanelerinde asla yaşanmayacağı, hastanenin doktor ekibinin bu yalancı hastaları gerçeklerinden ayıracağı yönünde.

Rosenhan, bu meydan okumayla karışık teklifi kabul ediyor.

Rosenhan’ın bu teklifi kabul etmesi üzerine, üç aylık süreç içinde hastane ekibi, hastaneye başvuran 193 hastanın 41’inin yalancı hasta olduğunu düşünüyor; ayrıca 42 kişiden de şüphe duyuyor. Hatta bu 41 hastanın 19’unun akıl sağlığının yerinde olduğu konusunda en az bir psikiyatrist ve bir hastane personeli daha görüş birliğine varıyorlar.

Sıkı durun, çünkü Rosenhan psikiyatri dünyasını bu ikinci çalışmayla iyice rezil rüsva ediyor. Şöyle ki, kendisi bu üç aylık süreçte aslında hastaneye bir tane bile yalancı hasta göndermiyor. Bu ikinci araştırmadan sonra psikiyatri dünyası Rosenhan karşısında teslim bayrağını çeker.

Konuyla ilgili “Psikiyatri kliniklerinde, akıl sağlığı yerinde olanla olmayanı ayıramadığımız apaçık ortada” diyen Rosenhan, “İkiden fazla psikiyatri uzmanının normal zannedip sahte hasta olarak nitelendirdiği 19 kişi gerçekte normal miydi, yoksa akıl hastası mıydı? Bana kalırsa bunu hiçbir zaman bilemeyeceğiz” diye ekliyor.

Deneylerle ilgili bir çarpıcı durum daha var.

Öyle ki, ilk çalışmada hasta olduğu teşhisiyle hastaneye yatırılan 8 kişilik grubu, o an hastanede bulunan gerçek hastaların bir kısmı sahte hasta olarak görüyor.
Tam olarak detay vermek gerekirse, o sırada kliniklerde yatan 118 gerçek hastadan 35’i, bu 8 kişilik grubun bazı üyelerine "Sen deli olamazsın, herhalde hastaneyi teftişe gelen bir gazeteci ya da profesörsün" der, kalan hastalar da bu kişilerin önceden hasta olup şimdi düzeldiğine inanır.

Hastane görevlileri ise, onların birer "sahte hasta" olduğunu hiçbir zaman anlamaz.

Sonuç olarak bu muhteşem deney, psikiyatri dünyasında deprem etkisi yaratmayı başardı.

Ülke genelinde onlarca kliniği ve yüzlerce psikiyatrı çaresiz bırakan Rosenhan'ın çalışmaları sonucunda Amerikan Psikiyatri Birliği, Akıl Hastalıklarının Tanı ve İstatistik El Kitabı adlı rehberini değiştirdi. Ayrıca Rosenhan'ın araştırmaları, akıl hastanelerinde reformun ve hastanelerde tutulan kişilerin taburcu edilebileceği fikrinin yaygınlaşmasına katkı sağladı.
Ne diyelim, bilim böyle aykırı bilim insanları sayesinde büyük adımlar atıyor."
Kaynak:

Derleyen: A.Şükran Demiralp, 9 temmuz 2016
-----------------------------------------------------------------------------
4 aralık 2019: David Rosenhan’s “pseudopatient” study shook psychiatry to its foundations. But a new book suggests he may have made it all up.
tarafından İngilizce dilinden çevrildi
David Rosenhan'ın “sahte hasta” çalışması, psikiyatrinin temellerini sarstı. Ancak yeni bir kitap, her şeyi uydurmuş olabileceğini gösteriyor.