TİK BOZUKLUK KATEGORİLERİ
Birincil Tik Bozuklukları
Kronik tikler Tourette sendromunun (TS) karakteristik özelliğidir. Tanı kriterleri arasında hem motor hem de vokal tiklerin varlığı, çocuklukta başlangıç, tik tiplerinde ve ciddiyette dalgalanmalar ve en az bir yıllık süre yer almaktadır. 6 , 7 Her iki tipin kronik tikleri belirlenemediğinde, kronik motor tik bozukluğu ve kronik vokal tik bozukluğu terimleri kullanılır. 1 yıldan az süren tikler geçici tik bozukluğu olarak adlandırılır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve obsesif kompulsif bozukluğun (OKB) çok yüksek komorbidite oranları ile TS çok yönlü gelişimsel bir nöropsikiyatrik beyin bozukluğunu temsil edebilir. 8
TS'nin, gönüllü hareketleri düzenleyen frontal-subkortikal devrelerdeki inhibisyon işlevinin gelişiminde başarısızlığa yol açtığı düşünülmektedir, bu da 9 olasılıkla bozulmuş çevreleyen engellemeye (istenmeyen hareketleri baskılama yeteneği) yol açmaktadır. 10 Dopamin nörotransmisyonunun disfonksiyonu, bu işlemde kuvvetli bir şekilde yer almaktadır, mevcut kanıt düşük tonik sinaptik dopamin seviyelerine ve bazal gangliyonda aşırı fazik dopamin salınımına işaret etmektedir. 11 Bazı nörogörüntüleme bulguları, presinaptik dopamin taşıyıcılarında ( 12 - 15) veya aşırı dopaminerjik innervasyonda bir artış olduğunu göstermektedir . 16
İkincil Tik Bozuklukları
Özellikle başka hareket bozuklukları veya başka nörolojik anormallikler eşlik ediyorsa, tikler için ikincil bir neden düşünülmelidir. Tikler genellikle zihinsel gerileme, otizm ve yaygın gelişimsel bozukluk gibi durumlarda küresel beyin gelişim bozukluğunun varlığını gösterir. Benzer şekilde, genetik ve nörodejeneratif durumların bir çeşitliliği Wilson hastalığı, nöroakantositoz dahil olmak üzere, tikler, neden olabilir 17 , 18 , beyin demir birikmesi ile nörodejenerasyon, 19 - 21 ve Huntington hastalığı. 22 Diğer potansiyel nedenleri arasında frontal-subkortikal devreleri içeren lezyonlar (travma, 23 karbon monoksit zehirlenmesi, 24)hipoksik-iskemik ensefalopati ve felç 25 , 26 ); Merkezi sinir sistemi (CNS) enfeksiyonları (nöroborşiyozis, 27 viral ensefalit 28 , 29 ) ve CNS immün bozuklukları (antifosfolipid antikor sendromu, 30Sydenham's chorea 31 ). Tikler nöroleptik ilaca bağlı tardif diskinezi 32 veya yoksunluk sendromu ile ortaya çıkabilir. 33 Lamotrijin, 34 , 35 karbamazepin, 36 , 37 kokain, 38 - 40 kafein ile tiklerin indüksiyonu (nedeni olması) veya alevlenmesi bildirilmiştir.41 ve diğer uyarıcılar. 42 , 43
Erişkinlikteki bir birincil tik bozukluğunun başlangıcı nadirdir, ancak genetik olarak önceden belirlenmiş olanlarda ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda, belirli bir tetikleyici (stresli bir yaşam olayı, psikiyatrik hastalık, ilaçlara maruz kalma veya enfeksiyon gibi), çocukluk ve / veya aile tik öyküsü, DEHB veya obsesif kompulsif belirtiler genellikle tanımlanabilir. 44 - 46
İLK DEĞERLENDİRME
Tiklerin yönetimi, yaygın olarak kullanılan tedavileri desteklemek veya reddetmek için genel bir kesin kanıt olmamakla zordur. Bu derleme, mevcut araştırma verilerinin sentezinden ve yazarların bu alandaki kişisel deneyimlerinden alınmıştır. Tam bir klinik öykü ve nörolojik muayene genellikle sekonder bir tik bozukluğunun kanıtlarını taramak için yeterlidir ve beklenmedik bulgular olmadıkça nörogörüntüleme veya elektroensefalografi genellikle gerekli değildir. Erken nörolojik hakaretlerin öyküsü, gelişimsel dönüm noktalarında bir gecikme veya nöbetlerin ortaya çıkması ile daha küresel bir gelişim süreci önerilebilir. İlk değerlendirmenin kritik bir yönü, yaygın olarak ilişkili nöropsikiyatrik bozuklukların, DEHB ve OKB'nin varlığını ve şiddetini kontrol etmektir. Ayrıca bir aile hikayesi, DEHB ve OKB öyküsü hakkında da sorular soruyoruz. Duygudurum bozuklukları, diğer anksiyete bozuklukları, dürtü kontrol sorunları ve öfke saldırıları da değerlendirilmelidir. Psikososyal stresörlerin bilinmesi de önemlidir. Önemli amaç, katkıda bulunanları mevcut sorunlara doğru olarak tanımlamaktır. Örneğin, okulda dikkat edilmesi gereken sorunlar, DEHB, ilaç yan etkileri, tiklerin baskılanması, obsesif düşünce, kaygı, depresyon ya da öğrenme güçlüğünün neden olduğu zihinsel yorgunluk ile ilişkili olabilir. Tarihin önemli bir bileşeni, hangi semptomların tedaviye uygun olan hedef semptomlarını seçmek için devre dışı bırakıldığını (yani günlük işleyişte sorunlara neden olduğunu) belirlemektir. Önemli amaç, katkıda bulunanları mevcut sorunlara doğru olarak tanımlamaktır. Örneğin, okulda dikkat edilmesi gereken sorunlar, DEHB, ilaç yan etkileri, tiklerin baskılanması, obsesif düşünce, kaygı, depresyon ya da öğrenme güçlüğünün neden olduğu zihinsel yorgunluk ile ilişkili olabilir. Tarihin önemli bir bileşeni, hangi semptomların tedaviye uygun olan hedef semptomlarını seçmek için devre dışı bırakıldığını (yani günlük işleyişte sorunlara neden olduğunu) belirlemektir. Önemli amaç, katkıda bulunanları mevcut sorunlara doğru olarak tanımlamaktır. Örneğin, okulda dikkat edilmesi gereken sorunlar, DEHB, ilaç yan etkileri, tiklerin baskılanması, obsesif düşünce, kaygı, depresyon ya da öğrenme güçlüğünün neden olduğu zihinsel yorgunluk ile ilişkili olabilir. Tarihin önemli bir bileşeni, hangi semptomların tedaviye uygun olan hedef semptomlarını seçmek için devre dışı bırakıldığını (yani günlük işleyişte sorunlara neden olduğunu) belirlemektir."
Tourette Sendromu'nu yaşayanları anlayabilmek istek, emek, araştırma, nesnel değerlendirme, paylaşma, dayanışma, "çıkar çelişkisi" oluşturmama "ruhu" ister; "içtenlik". Yani, herhangi bir projeden ötesini...
Derleyen: A.Şükran Demiralp, 3 Ekim 2018
