İrdelemeler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
İrdelemeler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

13 Eylül 2019 Cuma

Tikleri ve Eşliklerini Yönetebilmek Üzerine İrdelemeler


"Bir dizi eylemi" gerçekleştirdiğimiz halde nerede tıkanıyoruz da tikler ve/veya bağlantılı bazı durumları yönetemez oluyoruz?

(0) Toplum(lar) genelinde ve bizlerde de bilgiye ve bilgiye dayalı düşünmeye olan ilgi azlığı:

(1) Aşırı "sorun odaklı" yaklaşımlarımız mı söz konusu?

(2) O kadar çok dibe vuruyoruz ki iyi durumları da aşırı abartıyoruz; böyle olunca da yine panik ve dalgalanmalar..

(3) İlaçlarla tikleri, krizleri yönetelim derken neleri görmezden geliveriyoruz?

(4)  Kabullenmemek?

"Hastalıklarla Uzlaşma; kısmen bilince, kısmen de iradi kontrole bağlı olarak elde edilen düzeydir."

(5) Kendimizde olmayan iletişim becerisini hastalığı çekende aramak?

(6) Varoluşsal Yaklaşımlar eksik?

(7) Her birimizin ihtiyacı olan şeyleri (Madde 6'daki gibi) sanki sadece hastalığı yaşayanlarınmış gibi sanmak?

A.Şükran Demiralp, 13 Eylül 2019 


ARAŞTIRMALAR - 12 Aralık 2019'da eklendi:
"Recent epidemiological studies show that tic disorders are far from rare and Tourette syndrome (TS) may be seen in up to 1% of children [Robertson et al. 2009]. TS is diagnosed according to the presence of multiple motor and one or more phonic tics, which do not have to be present simultaneously. Other tic-related symptoms that may be present include coprophenomena (such as coprolalia: the uttering of obscene language), echophenomena (copying behaviours) and paliphenomena (repetitive behaviours).

The majority of individuals with TS exhibit comorbid conditions, the most common of which are obsessive–compulsive disorder (OCD) and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) [Cavanna et al. 2009]. Other behavioural difficulties can include impulse discontrol (e.g. explosive outbursts or conduct disorder), affective dysregulation and sleep disturbances. Moreover, at least a third of patients with TS exhibit tic-related self-injurious behaviours [Robertson et al. 1989] such as head banging and/or self-directed hitting, punching or scratching. Self-injurious behaviours may be integral to TS as they are sometimes even present in mild cases [Robertson and Stern, 2000], and control of these symptoms is clearly of great importance in maintaining physical health. In addition, a significant proportion (perhaps up to 30%) of patients with TS exhibit nonobscene socially inappropriate symptoms (NOSIS). These socially inappropriate symptoms include uncontrollable urges to insult others or behave aggressively, and can sometimes lead to physical confrontation and trouble with the law [Kurlan et al. 1996]. "




17 Ağustos 2019 Cumartesi

Tourette Sendromu İçin de Varoluşsal Yaklaşımlara İhtiyacımız Var!

Parkinson hastalarının dopamine ihtiyacı olmasının aksine, Tourette hastalarının dopamin düzeylerinin düşürülmesi gerektiği düşünülerek nöroleptikler / antipsikotikler kullandırılır. Bu türe giren ilaçların dopamini baskılayarak tikleri azaltması; kontrol altına alması amaçlanır. Ancak, 

"... Tourette Sendromunda sadece dopamin fazlalığı yoktur. Aynı zamanda kişiliği değiştirebilecek bir bozukluktan beklenebileceği üzere daha derin ve daha geniş değişimler mevcuttur .... Tıbbi veya ilaçlı tedaviyi tamamlayan bir de varoluşsal yaklaşımın olması gerekmektedir.  


.... ilacının artan dozundan sonra becerilerini kaybetmiş, hareketlerinin zamanlamasını yapamamış ve sert biçimde burnunu çarpmıştı. Bundan da öte tiklerinin pek çoğu kaybolmak bir yana , sadece yavaşlamış ve yaygınlaşmıştı. Söylediğine göre bir tikin ortasında takılıyor ve kendini hemen hemen katatonik (hareketsiz ve donmuş) bir halde buluyordu. Bu az miktardaki doz ile, Parkinson hastalığı tablosu - distoni, katatoni, psikomotor blok - sergiliyordu. ..ilaca karşı verdiği bu reaksiyon, duyarsızlığı değil, patolojik ve aşırı bir duyarlılığı 
(Doz kişiye göre değişir bilgisini hep vurguluyoruz: http://asukrandemiralp1.blogspot.com/2018/08/doz.html) sergiliyordu." Nörolog Dr. Oliver Sacks'ın ilaç kullanımına başladığı bir hastası ile ilgili gözlemlerinden. 

Bu da bir arkadaşımızdan: "Tiklerim verdiği rahatsızlıktan kurtulamayınca kullandığım ilacın dozunu birden iki katına çıkardım. Sonuç dehşetti. Vücudum kaskatı kesildi. Gözlerimi dahi hareket ettiremiyordum; tavana dikili kala kaldılar." 
Ve  en yakın hastanenin acil servisine başvurdu. Bir daha böyle keyfi deneme asla yapmayacak. 


Neler olabilir bu varoluşsal yaklaşımlar?

http://asukrandemiralp2.blogspot.com/2016/12/hastalklarla-uzlasma.html

https://asukrandemiralp2.blogspot.com/2018/09/dusunemedigimiz-en-basit-seyler-nelerdi.html

https://asukrandemiralp2.blogspot.com/2016/05/farkindalik-aylari-ne-icin-olmal-ve-de.html

https://asukrandemiralp2.blogspot.com/2016/04/acaba-hastaliklar-olmadan-yasayabilir.html

Derleyen A.Şükran Demiralp, 17 ağustos 2019




19 Mart 2019 Salı

Tourette Sendromu’nda İlaç Tedavisi İçin Genel Bilgi


SORUNUZ: Çocuklarda Tourette (Turet) sendromunda en etkili ilaç hangisi acaba?
Tikleri kontrol etmeye veya OKB, DEHB gibi ilgili durumların semptomlarını azaltmaya yardımcı olan ilaçlar genel olarak:
·         Tikleri kontrol etmek için dopamini bloke eden veya azaltan ilaçlar; Nöroleptikler: Tikleri kontrol etmeye yardımcı olabilir. Olası yan etkiler kilo alımı ve istemsiz tekrarlayan hareketleri içerir.  Bazıları, ciddi depresyona (önlenebilir) neden de olabilir.
·         Botulinum (Botoks) enjeksiyonları: Botoks, Botulinum toksin kelimesinden kısaltılmış, özünü bir bakterinin oluşturduğu proteindir. Etkilenen kas grubu içine enjeksiyon yapılarak basit veya vokal tikler için yardımcı olabilir. İstemsiz kas hareketleri gibi bazı yan etkiler olabilir.
·         Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu için DEHB ilaçları: Dikkat ve konsantrasyonun artmasına yardımcı olabilen uyarıcı(stimulan)lardır. Bununla birlikte, Tourette sendromlu bazı insanlar için, DEHB ilaçları tikleri daha da kötüleştirebilir.
·         Merkezi  adrenerjik inhibitörleri: Genellikle yüksek tansiyon için reçete edilen bazı ilaçlar dürtü kontrolü sorunları ve öfke saldırıları gibi davranışsal semptomların kontrolüne yardımcı olabilir. Sürekli uyku durumu gibi (sedatif etki) yan etkileri vardır.. (Adrenerjik ve Kolinerjik)
·         Antidepresanlar: Üzüntü, endişe ve OKB belirtilerinin (semptomlarının) kontrolüne yardımcı olabilir. Bu gruptaki ilaçların da yan etki yelpazesi kişilere göre değişse de genelde iştah ve kiloda artış ön planda gözlenmektedir.
·         Antiseizure (Antikonvülzan ya da antiepileptik) ilaçlar:  Tourette sendromu olan bazı kişilerin epilepsiyi tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlara yanıt verdiğini gösteren araştırmalar vardır. (Buna karşı bazı antiepileptik ilaçların da tikleri artırabildiği bilgisi de var.)
Yukarıdaki bilgilerden sonra özet yorumum:
Tourette Sendromu (TS)’nda en etkili diyebileceğimiz tek bir ilaç / tek bir başka yöntem bilinmiyor. Bazı ilaç grupları ve bunların kendi içinde çeşitleri bulunuyor (bir çok nöroleptik, antidepresan vb bulunmaktadır). Bu ilaçların çocuk, genç ve yetişkinlerde kullanımları hekim kontrolünde, kişiye göre (kilo, vücudun ilaca verdiği tepki, hangi ilaç / ilaçların kullanılabileceği gibi) doz ayarına bağlı oluyor.
Tourette henüz tam olarak nedeni anlaşılmamış, belirtilerle kendini gösteren bir bozukluk olduğu için, ilaç ve/veya diğer yaklaşımlar bu belirtileri kontrol altına alabilme/azaltmaya yönelik olabiliyor. 

Ve biz biliyoruz ki, hiç ilaç vd kullanmadan TS ile birlikte uyumlu yaşayabilen birçok kişi de var. Çünkü TS’nin her bir kişide varoluş nedeni ve yaşam koşullarına göre gelişimi çok farklı olabiliyor; neredeyse her bir konuda olabildiği gibi…
Önemli not: Ufak tefek tikler vb durumlar, normalde kişi ve / veya bir yakını için, hiç sorun oluşturmazken, aşırı ve ezbere farkındalık (!) geliştiren koşullarda birden bu küçük şeylerin büyütüldüğünü ve sorun yumağına dönüştüğünü de gözlemleyebiliyoruz. Böyle bir konuyu her birimiz detaylı gözlemleyebilmeliyiz.
Gözlemleriniz ve diğer herhangi detaylı soru(n)larınız için e-posta da yazabilirsiniz:  tourette.tik.tak.hip@gmail.com
İnternet, konu ile ilgili çeşitli kitaplar ve yaşam deneyimlerinden derleyen: A.Şükran Demiralp, 20 Mart 2019



10 Nisan 2016 Pazar

“ACABA HASTALIKLAR OLMADAN YAŞAYABİLİR MİYİZ?” Nietzsche


OLİVER SACKS - 1985: “Hayvanlar, hastalığa yakalanıyor, ama sadece insanlar hastalığın içinde yuvarlanıyor.”

Ve bazı insanlar da diğer bazı insanlara göre daha çok hastalığın içinde yuvarlanıyorlar. İşte bu nedenle günümüzde (2016 itibarıyla halen DSM-5  tanı ölçütleri geçerli, ama yakında değişmesi gerektiğini bizler deneyimlerimizle destekleyebiliriz.) HASTALIK yerine BOZUKLUK kavramı kullanılıyor. Tıklayabilirsiniz: TIK

Hayvanlar gerçekleri insanlardan çok daha hızlı kabullenirler. Yaşama hep kaldıkları yerden devam ederler. Onlarda neden buna sahibim / değilim vbg yakınmalar var mıdır? Peki bizler nasıl yetişiyor ve yetiştiriyoruz da sahip olduğumuz farklılıklar, bozukluklar vbg daha daha çok HASTALIĞA dönüşebiliyor? Hastalıklara da çözüm üreten bilim bu konuya nasıl yaklaşıyor? Veya bilimin değiştirmesi gereken neler var?

OLİVER SACKS(OS) - 1985: “Anlatmak istediğim konularla ilgili çalışmalardan bahsetmek yerine, neden kişilerin hikayelerini ve vakalarını anlatmayı tercih ettim?”

Yaşadıklarımız + OS’ dan harmanlayabildiğimiz:  Kişinin hastalıkla boğuşurken yaşama tutunmak için neler yaşadığı klasik vaka tarihçelerinde yer almıyor. Modern vaka tarihçelerinde ise ortalama tıbbi bir isim veriliyor; genellikle bilimsel olarak etiketlemeye yönelik: Örneğin, 15 yaşında hiperaktif, 20 yaşında Tourette’li vbg..  Bu etiketlemelerde üzülen, acı çeken, mücadele eden ÖZNE; İNSAN yok! İşte İNSAN öznesini yeniden ortaya çıkarmak için VAKA TARİHÇESİNİ derinlemesine bir hikayeye dönüştürmek gerekiyor ki bu da AYNI ETİKETE SAHİP BİREYLERİN ÖZELİNDEKİ FARKLILIKLARI AÇIKLAMANIN BİLİMSEL YOLU DEĞİL MİDİR?

Ve OS: “Ancak o zaman “NE” olduğunun yanında “KİM” olduğunu, HASTALIKLA birlikte HASTAYI, GERÇEK İNSANI(birey) buluruz!”

İşte bilim insanı hekimin sanatını ortaya çıkaracak olan da sadece VAKA olan X değil, aynı zamanda VAKA + YAŞAM ÖYKÜSÜ (vakasıyla iç içe geçmiş) olan X değil midir?

Derleyen: A.Şükran Demiralp, 10 Nisan 2016

Oliver Sacks: "Hastanın varlığı nöroloji ve psikolojinin üst sınırıyla ilgilidir. Hastalıklarla ilgili çalışmalar yeni bir disiplini gerektirmektedir: "Kimlik Nörolojisi".

TIK'layabilisiniz: 



7 Temmuz 2018


 03 Kasım 2017